Verzonden: 30 augustus 2025
Zondagavond 17 augustus 2025 namelijk ging ik, en met mij vele anderen, er eens goed voor zitten. Hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies Uğur Ümit Üngör was te gast in VPRO tv-programma Zomergasten*. Na alle geweldsbeelden over Gaza zou hij, was de hoop, vertellen hoe het zit. Tot dan toe had ik wel eens gedemonstreerd, ook in de eerder genoemde Reading Vigil (we lazen dus boeken), maar, hey, ik wist er wel voldoende vanaf want ik zág het toch elke dag in de NOS-app?
* Op televisie t/m 7 september 2025 en te beluisteren als podcast.
Echter in hetzelfde weekend liep ik hopeloos vast toen in een Signal-groep twee mensen beweerden dat Hamas de propaganda-oorlog aan het winnen was. Ik vroeg nadrukkelijk (ook 1-op-1) wat er bedoeld werd, en kreeg vervolgens de spreekwoordelijke emmer met en-dit-en-dat!!! aan boos-, kwaad- en frustratie-heden over me uitgegoten.
Wat was waar?
Wat was onzin, oftewel feitelijk onjuist?
Wat was grotesk (‘groepsverkrachtingen op levende en dode vrouwen’)?
Tijdens Zomergasten noemde Üngör de daden van Hamas van 7 oktober 2023 genocidale massamoord. Nou ben ik een welwillende mevrouw van ergens vier hoog achter, geen professor zus of zo, maar ik denk dat dit onjuiste ‘framing’ was. Kijkt u even mee?
Oorlogsmisdaden, als woord, betekent niet hetzelfde als genocide. Of de intentie van Hamas genocide was, is niet relevant, omdat het niet heeft plaatsgevonden. Of genocide zou gaan plaatsvinden, daar kan Üngör niets over zeggen. Hij is immers geen waarzegger.
→ Daniel Kahneman heeft dit in zijn boek Ons feilbare denken (2011) uiteengezet, maar dan over de bankencrisis. Dat je alleen achteraf kunt zeggen dat je het aan hebt zien komen. Van tevoren weet je niet wat er zal gebeuren en daarmee is dus een claim dat je het (wel) weet, een denkfout.
→ Dat beantwoordt de vraag nog niet. Beoogt Hamas de genocide van alle Joden? Zie de leeslijst verderop; in rood.
Ook ‘genocidale massamoord’ (door Hamas), wat Üngör bezigde, vind ik problematisch. Hij bedoelde daarmee, zo zei hij zelf tijdens de uitzending, een massamoord waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen burgers en militairen. Nogmaals, volgens mij is dat de definitie van ‘oorlogsmisdaden’. Of, voor mijn part, van massamoord. De oorlogsmisdaden van Hamas van 7 oktober 2023 mogen natuurlijk aangesproken, en veroordeeld, worden.
Zo werd ineens wat Hamas / de Palestijnen deden en doen één op één uitwisselbaar met wat Israël doet. Dat is het… watering down, het… afzwakken (en op die manier acceptabel maken) van wat het Israëlische leger doet, wat wél genocide is.
Of Üngör bovenstaand had bedoeld of niet, ik ging er in eerste instantie in mee (‘Oh, ja, nee, wat een dombo was ik, dat ik Hamas en Israël heel verschillend had ingeschaald…’). Om er later een heel vies gevoel aan over te houden.
En laten we het omdraaien. In deze oorlog waarin framing een enorme rol speelt – en je maar zo voor antisemiet uitgemaakt kunt worden (of erger: nooit meer uitgenodigd om te spreken) – moet Üngör wellicht, op nationale televisie, net zo hard zijn posities wikken en wegen.
Tegelijkertijd (aan Uğur Ümit Üngör:) Seriously?
(Ik zeg:) Stop the genocide – NOW NOW NOW NOW !!!
—————————————————————————————————————
Kijken, lezen, luisteren.
De Israël-Palestina kwestie begon veel eerder dan 7 oktober 2023 en zit anders in elkaar dan het gangbare narratief (het verhaal dat keer op keer wordt verteld).
Je moet alleen even weten wáár je kunt beginnen en wat betrouwbare informatie is.
→ Voor wie hieronder tussen de bomen het bos niet meer ziet, mijn tips zijn de videoreeks op Instagram / TikTok (EN) en de boeken Perfecte slachtoffers (NL) en Genocide Bad (EN); in blauw.
PODCASTS
- Citations Needed – Bredere analyse-podcast over de intersectie (daar waar verschillende gebieden elkaar overlappen) tussen media, PR en macht. De link gaat naar Episode 227, 13-8-2025: The Importance of Seriousness, or Why Palestinians Can’t Be Witness to Their Own Genocide. Tegen het einde van de aflevering vertelt gast Kaleem Hawa waar zijn organisatie zich nu op richt:
- Opvoeren van druk op de Arabische landen die in deze genocide met het Zionisme samenwerken
- Geldinzameling
- Demonstraties
- Internationaal wapenembargo tegen Israël
KRANTEN / ARTIKELEN (online)
- B’Tselem – Israëlisch informatiecentrum voor mensenrechten in de Bezette Gebieden. Geeft zichzelf, verwijzend naar het bijbelse Genesis 1:27: “En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem“, de opdracht om de mensenrechten van iedereen te verdedigen en te respecteren.
- Haaretz – Online Engelstalige versie van Israëlische krant
- The Electronic Intifada – Onafhankelijke online krant dat zich op Palestina richt (hier publiceren ook Joodse journalisten)
BOEKEN (online bestellen of lenen in de bibliotheek)
- Gaza: An Inquest Into Its Martyrdom – Norman G. Finkelstein, 2018 (de ouders van Finkelstein waren Joodse Holocaust-overlevenden). De link gaat naar de gratis pdf van het boek
- Genocide Bad. Notes on Palestine, Jewish History, and Collective Liberation – Sim Kern (dochter van een Joodse man), 2025
In Hoofdstuk 6 van Genocide Bad, getiteld “But Hamas!”, behandelt Kern onder meer de verraderlijke (tricky) halve waarheid dat Hamas in haar Handvest de genocide van Joden zou hebben opgenomen.
In Hamas’ Handvest van 1988 definieerde Hamas haar strijd inderdaad als een strijd tegen de Joden. Echter in 2017 heeft Hamas haar Handvest herzien en stelt dan: “Hamas bevestigt dat zij strijdt tegen het Zionistische project en niet met de Joden vanwege hun geloof. Hamas gaat geen strijd aan met de Joden omdat zij Joods zijn, maar gaat een strijd aan met de Zionisten die Palestina bezetten.” De noten 78 en 79 (zo staan ze in het boek) zijn links naar de Handvesten uit 1988 en 2017.
Sim Kern (vetgedrukt is FdH):
The kernel of truth here is that Hamas’s original 1988 charter defined its struggle as a “struggle against Jews,” included a quote from the Quran about a prophecy of Muslims killing Jews, and decreed in Article 15: “In face of the Jews’ usurpation of Palestine, it is compulsory that the banner of Jihad be raised.” 78 However, in its 2017 revised charter, Hamas clarified, “Hamas affirms that its conflict is with the Zionist project not with the Jews because of their religion. Hamas does not wage a struggle against the Jews because they are Jewish but wages a struggle against the Zionists who occupy Palestine.” Hamas also explicitly condemns anti-Jewish hate in its revised charter: “Hamas rejects the persecution of any human being or the undermining of his or her rights on nationalist, religious or sectarian grounds. Hamas is of the view that the Jewish problem, anti-Semitism and the persecution of the Jews are phenomena fundamentally linked to European history and not to the history of the Arabs and the Muslims or to their heritage.” 79
78. Hamas Covenant 1988. The Avalon Project : Hamas Covenant 1988. (n.d.). https://avalon.law.yale.edu/21st_century/hamas.asp
79. Hamas in 2017: The document in full. Middle East Eye. (2-5-2017). www.middleeasteye.net/news/hamas-2017-document-full
Dus, nee, Hamas is niet uit op de genocide van alle Joden, zelfs niet op die van alle Zionisten, maar wel op het (gewapend) terugveroveren van Palestina ván de Zionisten.
- The Rights Forum heeft een hele lijst met boeken; deels overlappend met bovenstaand.
CULTUUR
- Palestijnen, Palestina! – Oscar van Alphen (overleden Nederlandse fotograaf), 1982
De situatie van de Palestijnen in woord en beeld
YOUTUBE
- Tantura – Alon Schwarz, 2022 (Documentaire over het lot van Palestijnse bewoners van de gelijknamige plaats in de zomer van 1948). De link gaat naar de documentaire (niet op YouTube)
- No Other Land – Bekroonde documentaire door 4 Israëlische en Palestijnse filmmakers en journalisten, 2024
- Land for Two Peoples: Beyond Zionism to Peace and Justice – Gabor Maté en Ilan Pappé, 2024. (Slechte kwaliteit Zoom-opname; ondertiteling aanzetten)
In dit gesprek legt Pappé ondermeer uit hoe Engelse Joden al in 1900-1902 aan zagen komen dat het Zionistische project (een eigen land voor alle Joden) het antisemitisme buiten het bezette Palestina juist in de kaart speelt. Dus bijvoorbeeld hier in Nederland. Dat zit hem er in dat beide groepen, zowel de Zionisten als de antisemieten, de joden niet definiëren als mensen met een eigen geloof, zoals moslims of christenen dat ook zijn (Maté merkte op: waartoe je je kunt bekeren), maar als een ras.
- (Veel van bovengenoemde boekauteurs zijn ook op YouTube te vinden; zoals Finkelstein, Kern en Pappé.)
- The Rights Forum heeft een hele lijst met documentaires die (veelal) op YouTube te vinden zijn; deels overlappend met bovenstaand.
INSTAGRAM / TIKTOK
- Sim Kern heeft het boek ‘De honderdjarige oorlog tegen Palestina’ van Rashid Khalidi, dat academisch is, omgezet in een begrijpelijke videoreeks op zowel Instagram als TikTok (in het Engels), 2023
TELEVISIE
